Contact
Contact
leestips belmundo system change festival gent
04 feb - 16.44u

Systeemveranderende boekentips

Belmundo tipt graag enkele systeemveranderende boeken die ons uitnodigen kritisch naar de wereld te kijken en een ambassadeur te worden voor verandering. 'Denk voor je spreekt. Lees voor je denkt', suggereerde Fran Lebowitz. Met deze boeken achter de kiezen kunnen we samen bedenken hoe het allemaal anders en beter moet en kan. Tot dan?

Het klimaat zijn wij

Auteur: Jonathan Safran Foer
Uitgeverij: Ambo|Anthos


Met zijn bestseller Dieren eten veroorzaakte Jonathan Safran Foer een sensatie: veel van zijn lezers werden vegetariër, of werden zich op z’n minst bewust van hun eetgedrag, Nu pakt hij het grootste thema van deze tijd aan: klimaatverandering. Om dit onderwerp concreter en daardoor urgenter te maken, herinnert Foer ons aan de kracht van gezamenlijke actie en geeft hij voorbeelden van succesverhalen uit het verleden als stimulans. Op zijn geheel eigen en verassende wijze spoort Foer de lezer aan om na te denken over hoe volgende generaties ons handelen op dit cruciale moment zullen beoordelen. Wij kúnnen de wereld nog redden, te beginnen bij het ontbijt.

 

Het kleine verzet

Auteur: Tine Hens
Uitgeverij: Epo

Hoe zou de wereld na het kapitalisme eruit zien? Wat betekent het om plots groei als maatstaf der dingen los te laten? En hoe zou een andere mogelijke maatstaf kunnen ogen? Wat als we met z’n allen beslissen dat niet de economie ons bepaalt maar dat wij de economie zijn? Dat zijn de vragen waarmee journaliste Tine Hens op reis vertrekt door Europa. Ze maakt een tocht langs vergeten utopieën, langs boeren die elektriciteit verkopen, langs ingenieurs die boeren werden, langs kiwi’s van eigen kweek, langs mensen die hebben en kopen, inwisselden voor ruilen, delen en geven. Het is een verhaal van mensen die van Denemarken tot Griekenland en van Groot-Brittannië tot Portugal heel hard trappen om niet zo snel vooruit te gaan. Maar die op hun manier wel hun straat, wijk, dorp of stad een andere richting op duwen.

 

Donut economie 

Auteur: Kate Raworth
Uitgeverij: Nieuw Amsterdam

De economische wetenschap ligt in duigen. De financiële crisis werd niet voorspeld, laat staan voorkomen. Achterhaalde economische theorieën hebben een wereld mogelijk gemaakt waarin nog steeds extreme armoede heerst, terwijl de allerrijksten elk jaar rijker worden. Economisch handelen tast de natuur zo sterk aan dat onze toekomst gevaar loopt. In Donuteconomie laat econoom Kate Raworth zien hoe het mainstream economische denken ons op een dwaalweg heeft gezet. Ze tekent de routekaart die ons kan leiden naar het punt waarop in de behoefte van iedereen kan worden voorzien, zonder dat dit ten koste gaat van onze planeet. Dit alles resulteert in een alternatief en innovatief economisch model voor de 21e eeuw.

 

Gratis geld voor iedereen (Hoe utopische ideeën de wereld veranderen)

Auteur: Rutger Bregman
Uitgeverij: De correspondent Bv

Het probleem is niet dat we het niet goed hebben. Het probleem is dat we niet weten hoe het beter kan. In deze internationale bestseller laat Rutger Bregman zien hoe ideeën de wereld kunnen veranderen. Iedere mijlpaal van beschaving – van het einde van de slavernij tot het begin van de democratie – was ooit een utopische fantasie. Nieuwe utopieën zoals een gegarandeerd basisinkomen en een werkweek van vijftien uur kunnen ook werkelijkheid worden.

 

Niemand zal hier slapen vannacht

Auteur: Rachida Aziz
Uitgeverij: EPO

Dit boek is er voor alle mensen die nooit het recht genoten hebben om het debat te bepalen. Alle mensen die onderdrukt, misbruikt, uitgespuugd en tegen elkaar opgezet werden. Alle mensen die niet de norm zijn in deze maatschappij. Geloof me, we zijn met velen. Ik zie jullie in lange rijen aanschuivend bij de werkloosheidsdienst, ’s morgens op de trein met kleine ogen pendelend naar het muffe kantoor, ’s avonds uitgeput op de metro de handen wit van het stof op de bouwwerf. Ik zie jullie aan het raam van treurige rusthuizen kauwend op maaltijden waar de overheid niet meer dan drie euro per dag wil aan besteden. (…) Wij hebben één iets gemeen. Wij zijn de verliezers in de maatschappij die een kleine, machtige groep naar zijn beeld en zijn gelijkenis heeft geschapen. In Niemand zal hier slapen vannacht doopt Rachida Aziz haar pen in vitriool om in de beste literaire traditie de oude orde ervan langs te geven. Ze vertrekt van een reeks bepalende momenten in haar leven, maar gebruikt die om alle vastgeroeste waarheden aan diggelen te slaan.

 

Noodzakelijke gesprekken

Auteur: Mounir Samuel
Uitgeverij: Jurgen Maas

Terwijl de coronacrisis mensen aan huis kluisterde, voerde Mounir Samuel via Zoom en Skype lange gesprekken met de meest uiteenlopende mensen over hoe zij de coronacrisis ervaren en welke vragen deze bij henzelf en voor de samenleving heeft opgeroepen. Hierbij wordt geen ongemakkelijk thema of maatschappelijke uitdaging gemeden, of dit nu de klimaatcrisis, de Black Lives Matter-beweging, gendervraagstukken en seksuele identiteit, de zorg, het onderwijs, God, religie en vrijheid of de betekenis van het leven en de verwerking van verlies en dood betreft. Met een scherpe pen verbindt Mounir Samuel de vele losse inzichten en ideeën aan elkaar en destilleert met zijn gesprekspartners een nieuwe wereld voorbij het virus.

 

Wat niet is maar kan zijn 

Auteur: Michelle Alexander, René ten Bos, Dean Bowen, Sander Donkers, Clarice Gargard, Sisonke Msimang, Rashid Novaire, Vamba Sherif, Jan van de Venis en Louwrien Wijers
Uitgeverij: Jurgen Maas

Tien schrijvers en negen kunstenaars over dé vraag die we onszelf allemaal moeten stellen: Als je vandaag zou sterven en één generatie later terugkeert, in welke wereld zou je dan geboren willen worden, ongeacht waar of wie je bent? Vanuit dit gedachte-experiment verkennen tien schrijvers en negen kunstenaars de mogelijkheid hun eigen belangen opzij te zetten voor een betere wereld voor volgende generaties. Zij speculeren over een onbekende toekomst waar ze zelf onderdeel van uitmaken. De nationale en internationale schrijvers en kunstenaars reflecteren vanuit verschillende achtergronden en invalshoeken op actuele mondiale vraagstukken en ontwikkelingen en laten daarin volstrekt eigen stemmen horen.

 

We moeten allemaal feminist zijn

Auteur: Chimamanda Ngozi Adichie
Uitgever: De Bezige Bij

In 2013 gaf Chimamanda Ngozi Adichie een TEDx-lezing over wat het betekent om vandaag de dag feminist te zijn. Het filmpje werd bijna drie miljoen keer bekeken en gedeeld, Beyoncé gebruikte een sample van Adichie in een van haar nummers en ook in boekvorm is haar pleidooi een grote bestseller in Amerika en Engeland. Het is geen wonder dat We moeten allemaal feminist zijn zoveel mensen aanspreekt: Chimanada Ngozi Adichie schrijft op humorvolle en toegankelijke wijze en biedt een nieuwe, unieke definitie van het feminisme in de eenentwintigste eeuw.

 

Van liefdadig naar rechtvaardig

Auteur: Els Hertogen
Uitgeverij: LannooCampus

Conflicten, hongersnood, armoede, schrijnende ongelijke verdeling van rijkdom … Velen voelen zich geraakt, triest, opstandig of boos bij het horen van zo’n berichten. Ze willen dat er iets aan gebeurt. Maar kan er wel sprake zijn van gelijkwaardige samenwerking in een wereld die de koloniale erfenis nog niet van zich afschudde? En welke internationale solidariteit willen we? Alleen rechtvaardigheid kan een antwoord bieden op de grote vraagstukken van vandaag. Elf toonaangevende auteurs uit binnen- en buitenland tonen in prikkelende essays over hoe dat er volgens hen moet uitzien. Met visies over herverdeling en ecologie tot dekolonisatie en technologie.

 

Witte onschuld 

Auteur: Gloria Wekker
Uitgever: Aup

In ‘Witte onschuld’ onderzoekt en beschrijft Gloria Wekker een centrale paradox in de Nederlandse samenleving: de passie en agressie die ras oproept, terwijl het bestaan van ras en racisme tegelijkertijd in alle toonaarden wordt ontkend. in haar verkenning van het dominante zelfbeeld van de witte Nederlander is het ‘culturele archief’ een leidend concept: de diep ingesleten attitudes en emoties die racisme in stand houden en hun oorsprong kennen in het koloniale verleden. Wekker schrijft in dit gezaghebbende boek onder andere over hoe media de beeldvorming over zwarte mannen en vrouwen bepalen, over het gebrek aan kennis over ras in de Nederlandse academie, over de hedendaagse conservatieve politiek en over de controversen rondom het Zwarte Piet-debat. Ook blikt ze in een nieuw hoofdstuk terug op de ontvangst van de Engelstalige editie van dit boek in Nederlandse samenleving.

 

Hallo witte mensen

Auteur: Anousha Nzume
Uitgever: Amsterdam University Press

Hallo witte mensen is een handleiding voor het leven in deze veranderende wereld. Vragen als: ‘Waarom weer dat gezeur over Zwarte Piet?’ ‘Dan is blanke vla zeker ook racistisch?’ ‘Hoe zit het nou met het n-woord?’ ‘Iemand een tropische verrassing noemen is toch juist een compliment?’, en: ‘Waarom ga je niet terug naar je eigen land?’, worden in dit boek beantwoord. Aan de hand van persoonlijke anekdotes, wetenschappelijke publicaties (‘in jip-en-janneketaal’) en gesprekken met ervaringsdeskundigen, helpt Anousha Nzume witte mensen om te gaan met hun witte fragiliteit tussen de steeds mondiger wordende niet-witte mensen. En niet-witte mensen hoe om te gaan met de defensieve houding van witte mensen zodra hun privilege ter discussie staat. Dit alles brengt zij met liefde, compassie en geduld.

 

No time: Verander nu, voor het klimaat alles verandert

Auteur: Naomi Klein
Uitgeverij: De Geus

Klimaatverandering is al tijden een veelbesproken onderwerp. Aan de ene kant staan milieuactivisten die de wereld proberen te waarschuwen voor de gevolgen van temperatuurstijging, terwijl aan de andere kant geluiden klinken die deze uitspraken ontkennen. Zoals in haar grote bestsellers No Logo en De shockdoctrine slaagt succesauteur en wereldberoemd activiste Naomi Klein erin ons met verbazingwekkende verhalen, gedegen onderzoek en genadeloze analyses de ogen te openen: het roer moet om. Een beter milieu begint niet uitsluitend bij jezelf – in een wereld die draait om kapitalisme moeten eerst de achterliggende sociale, economische en politieke ideologieën veranderen voordat we de natuur kunnen redden. Naomi Klein ziet klimaatverandering als katalysator voor verandering en een betere wereld.

 

Een beter milieu begint niet bij jezelf

Auteur: Jaap Tielbeke
Uitgeverij: Das Mag Uitgeverij B.V

In Een beter milieu begint niet bij jezelf doorprikt Tielbeke de mythes die het huidige klimaatdebat in de greep houden. We staren ons blind op persoonlijke gedragsverandering en technologische innovatie, terwijl echte verandering begint bij de politiek. Niet bij de aanschaf van een Tesla, maar bij het investeren in het openbaar vervoer. Niet bij een bekering tot veganisme, maar bij het afschaffen van intensieve veehouderij. Als de situatie ernstig genoeg is, zijn we bereid en in staat tot radicale verandering, zo bewijst de coronapandemie. Een beter milieu begint niet bij jezelf laat zien waarom we de ecologische ontwrichting met eenzelfde urgentie moeten behandelen. En het toont hoe we duurzamer uit de crisis kunnen komen. Een belangrijk en hoopvol boek, dat ons niet vrijpleit van actie, maar vooral laat zien hoe we de echte verantwoordelijken ter verantwoording kunnen roepen.

 

De val van Icarus

Auteur: Nick Meynen
Uitgeverij: EPO

In dit boek legt Nick Meynen uit dat de pandemie geen accident is. Noch een straf van god, wraak van Moeder Natuur of kwestie van karma. Ze is wel een logische consequentie van de politieke keuzes die onze beleidsmakers al decennialang maken, keuzes die mens en planeet verdrinken in het ijskoude water van de egoïstische berekening. Er is geen weg terug naar normaal, stelt Meynen, want niets aan de precorona-economie was normaal.

 

Nu het nog kan 

Auteur: Extinction Rebellion
Uitgeverij: De Bezige Bij

We leven in een uitzonderlijke tijd. Alles staat op het spel: ons welzijn, onze toekomst, onze planeet. Samen kunnen we een einde maken aan de wereldwijde klimaatcrisis en de ecologische ramp die zich aan het voltrekken is. Niemand hoeft machteloos toe te kijken. Maar het is nu of nooit. Dit boek geeft je hoofd de kennis, je hart het vuur en je handen de instrumenten om in actie te komen tegen extinctie en vóór het leven. Lees, leer en rebelleer. Nu het nog kan.

 

Weg van oorlog – Over militarisme en antimilitarisme

Auteur: Ludo De Brabander
Uitgeverij: Epo

Pamflet naar aanleiding van 70 jaar Vrede vzw. Over imperiale en ontwikkelingsoorlogen, de invloed van het militair industrieel complex, de Navo en de zes kernwapens die de laatste decennia vermist raakten. Maar ook over de noodzaak van een cultuur van vrede en echte menselijke veiligheid.